Një libër monografik për Preshevën
Lokale

Një libër monografik për Preshevën

20.Nov.2017 07:56
0
Trashëgimia kulturore një nga sferat më të rëndësishme të shoqërisë shqiptare në Luginë të Preshevës dhe më gjerë, pasurohet edhe me një libër tjetër monografik të autorit preshevar prof. Xhemaledin Salihu me titull "Presheva- pjesë e pandarë e Lëvizjes Kombëtare nëpër shekuj" (Monografi), Preshevë, 2017.

Ky është libri i tretë me radhë i kësaj natyre, pas atij kushtuar Bujanocit, si burim i trashëgimisë kulturore dhe natyrore, gjatë vitit 2014 dhe Raincës, vendbanimit më të vjetër dardano-shqiptar në rajonin e Preshevës, në vitin 2015.

Ideja e një Monografie të përgjithshme për Preshevën,  autorit i ka lindur që moti, duke  hulumtuar, grumbulluar e sistemuar vlerat e trashëgimisë kulturore dhe duke trajtuar aspekte të jetës shoqërore të kësaj krahine autoktone shqiptare.

Në librin monografik “Presheva pjesë e pandarë e Lëvizjes Kombëtare nëpër shekuj”, trajtohen tema të rëndësishme nga aspekti gjeografik,toponimik, historik, gjatë kohërave të ndryshme, luftërat dhe rezistenca e Shqiptarëve të Preshevës për liri e drejtësi, trashëgimia kulturore, trashëgimia natyrore, trashëgimia shpirtërore, Karadaku i Preshevës, arsimi, kultura dhe informimi i saj.

Pra, Monografia ka hyrjen dhe përbëhet nga 6 kapituj, kapitulli I: Mëhallët dhe toponimia, kapitulli II: Histori, kapitulli III: Trashëgimia kulturore, natyrore, shpirtërore, Karadaku, kapitulli IV: Arsimi, kapitulli V: Kultura dhe kapitulli VI: Informimi.

Në recensionin e Dr. Veton Zejnullahu, duke lexuar librin për Preshevën nga autori Xhemaledin Salihu, që në kapitullin e parë mësojmë për Mëhallët e Preshevës, që janë karakteristike për organizmin territorial të qytetit dhe vërejmë se janë dhjetëra mëhalla, secila me karakteristikat e veta dhe me shtrirje që autori na jep të dhëna deri në detalet më të vogla. Gjithashtu, në hollësi jepen edhe toponimet e Preshevës dhe fshatrave përreth saj, duke dhënë me qindra emërtime, të cilat janë ruajtur me fanatizëm nga banorët vendorë, të cilat i shoqëron me fotografi shumë të vjetra, por edhe dokumente dhe harta, që flasin më së miri për toponiminë e kësaj ane.

Në kapitullin e dytë autori përqendrohet në aspektin historik, duke na sjellë shumë fakte për të kaluarën, sa të bujshme aq edhe të lavdishme të Preshevës gjatë rrjedhave të ndryshme të historisë.

Presheva edhe pse vend i vogël dhe i ndarë nga trungu i saj amtar, ajo gjithherë ka qenë kontribuuese e madhe e Lëvizjeve Kombëtare për Çlirim. Në të gjitha Kuvendet e mëdha kombëtare, Presheva ishte e përfshirë, duke dhënë kontributin e vet në përpjekjet e shqiptarëve për liri.

Dëshira e shqiptarëve për liri dhe bashkim me Kosovën u shprehën më së miri me Referendumin e 1 dhe 2 Marsit të vitit 1992, të cilin autori e paraqet me foto dhe dokumente me vlera të shumta si kombëtare ashtu edhe historike.

Në kapitullin e tretë autori sjell të dhëna të shumta për trashëgiminë kulturore, natyrore dhe shpirtërore të Preshevës dhe na jep detaje për vendndodhjen e tyre, duke u shërbyer edhe me matjet gjeografike që t’i bëjë sa më lehtë të kuptueshme për lexuesin. Kalatë e vjetra, objektet fetare të të gjitha religjioneve, kullat, varreza të vjetra, duke dhënë edhe informacione shumë të sakta, pastaj pasuritë e pafundme natyrore dhe ato kulturore japin një imazh të plotë dhe shumë mbresëlënës për Preshevën dhe rrethinën e saj.

Në kapitullin e katërt, që flet për arsimin në Preshevë, shohim dëshirën e madhe të preshevarëve për shkollim dhe edukim. Gjurmë të shkollimit autori gjen nga kohërat më të vjetra dhe ato i paraqet në libër.  Edhe në kapitullin e pestë autori na jep shumë të dhëna dhe informacione

për kulturën në Preshevë. Në këtë kapitull, autori ndalet për bibliotekarin në Preshevë, si dhe për perspektivën e saj.

Presheva për shumë vjet me radhë ishte edhe organizatore e festivaleve kombëtare të

recitimit por edhe e vizitave të shumta të teatrove të ndryshme, të cilat performuan në Preshevë.

Në kapitullin e gjashtë dhe të fundit autori flet për informimin në Preshevë, duke na dhënë të dhëna për fillet e gazetarisë në Preshevë, si dhe përpjekjet e vazhdueshme të studentëve preshevarë, të cilët përmes shoqatave dhe organizatave të ndryshme mundoheshin për një informim sa më kualitativ.

Ndërkaq në recensionin e Dr. Ardian Emini, autori i librit monografik, synon ta trajtojë në vështrimin shumë dimensional, me ç’rast i bashkëdyzon shumë fusha studimore, si trashëgiminë kulturore me atë shpirtërore, natyrore këto me raportin dhe ngjarjet historike, sociale, arsimore, kulturore, raportin demografik e pozicionin gjeografik. Autori nuk e ruan në mënyrë strikte parimin kronologjik, megjithatë ai synon që t’i ndërthurë ngjarjet e fenomenet e të njëjtat t’i krahasojë mes veti ngjarjet me vitet në këtë formë të nxjerrë të dhëna për Preshevën dhe banorët e saj.

Në këtë drejtim, sipas dr. Eminit, vërehet se libri ka një sintezë mjaft interesante që fillon me pozitën gjeografike, vazhdon me emërtimin e Preshevës Toponimet në Preshevë, aspektin historik... së dyti autori në këtë libër trajton edhe të mirat natyrore/ trashëgiminë natyrore e kulturore të kësaj treve dhe në fund arsimin dhe kulturën. Autori në përmbajtjen e këtij libri transmeton vlera të shkrimit/ përshkrimit dhe ruajtjes e kultivimit të trashëgimisë kulturore si dhe ngjarjeve historike nga shqiptarët e kësaj treve. Kjo më së miri vërehet nga intervistat e shumta, të cilat autori i paraqet. Andaj këtë libër duhet konsideruar si një vlerë të shtuar për trevën e Preshevës, një libër, i cili na sjell informata të shumta e të nevojshme për këtë pjesë të trungut shqiptar.

Rëndësia e këtij libri, duhet parë edhe në një drejtim tjetër si në atë historik e njoftues, me ç'rast autori përmes paraqitjes së ngjarjeve të ndryshme historike kulturore dhe natyrore argumenton autenticitetin dhe kontunitetin e jetesës shqiptare në këtë trevë, thuhet mes tjerash në rencensionin e dr. Ardian Emini.

Nga recensionet e librit monografik “Presheva pjesë e pandarë e Lëvizjes Kombëtare nëpër shekuj”, të autorit prof. Xhemaledin Salihu, del se ky autor me punën e tij ka arritur, që në këtë libër të inkorporojë shumë elemente studimore, të cilat do t’i hyjnë në punë lexuesit dhe studiuesve të ardhshëm të kësaj fushe, fondament i së cilës do të jetë interdisiplinariteti i këtij libri. Gjithashtu, librit monografik “Presheva pjesë e pandarë e Lëvizjes Kombëtare nëpër shekuj”, botohet në kuadër të Institutit Albanologjik të Prishtinës, me redaktorin  prof.dr. Lulëzim Lajçi, sekretar shkencor. Libri botohet në 616 faqe, të shoqëruara me 450 ilustrime./S.Hyseni/

"Lugina e Preshevës" apo "Kosova Lindore", çka mendojnë qytetarët e Serbisë?
Komuna e Bujanocit me 40 punëtorë më pak, parakusht i Bashkimit Evropian
Registration Login
Sign in with social account
or
Remember Me Lost your Password?
Registration Login
Sign in with social account
or
With registration you can comment on post.
Registration Login
Registration
Whoops! There was an error.
ErrorException (E_WARNING)
file_put_contents(): Only 0 of 235 bytes written, possibly out of free disk space ErrorException thrown with message "file_put_contents(): Only 0 of 235 bytes written, possibly out of free disk space" Stacktrace: #7 ErrorException in /home/titulli/public_html/19titulli/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Filesystem/Filesystem.php:122 #6 file_put_contents in /home/titulli/public_html/19titulli/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Filesystem/Filesystem.php:122 #5 Illuminate\Filesystem\Filesystem:put in /home/titulli/public_html/19titulli/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Session/FileSessionHandler.php:83 #4 Illuminate\Session\FileSessionHandler:write in /home/titulli/public_html/19titulli/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Session/Store.php:128 #3 Illuminate\Session\Store:save in /home/titulli/public_html/19titulli/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Session/Middleware/StartSession.php:87 #2 Illuminate\Session\Middleware\StartSession:terminate in /home/titulli/public_html/19titulli/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Foundation/Http/Kernel.php:218 #1 Illuminate\Foundation\Http\Kernel:terminateMiddleware in /home/titulli/public_html/19titulli/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Foundation/Http/Kernel.php:189 #0 Illuminate\Foundation\Http\Kernel:terminate in /home/titulli/public_html/19titulli/public/index.php:60
7
ErrorException
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Filesystem
/
Filesystem.php
122
6
file_put_contents
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Filesystem
/
Filesystem.php
122
5
Illuminate
\
Filesystem
\
Filesystem
put
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Session
/
FileSessionHandler.php
83
4
Illuminate
\
Session
\
FileSessionHandler
write
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Session
/
Store.php
128
3
Illuminate
\
Session
\
Store
save
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Session
/
Middleware
/
StartSession.php
87
2
Illuminate
\
Session
\
Middleware
\
StartSession
terminate
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Foundation
/
Http
/
Kernel.php
218
1
Illuminate
\
Foundation
\
Http
\
Kernel
terminateMiddleware
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Foundation
/
Http
/
Kernel.php
189
0
Illuminate
\
Foundation
\
Http
\
Kernel
terminate
/
public
/
index.php
60
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Filesystem
/
Filesystem.php
     *
     * @param  string  $path
     * @return string
     */
    public function hash($path)
    {
        return md5_file($path);
    }
 
    /**
     * Write the contents of a file.
     *
     * @param  string  $path
     * @param  string  $contents
     * @param  bool  $lock
     * @return int
     */
    public function put($path, $contents, $lock = false)
    {
        return file_put_contents($path, $contents, $lock ? LOCK_EX : 0);
    }
 
    /**
     * Prepend to a file.
     *
     * @param  string  $path
     * @param  string  $data
     * @return int
     */
    public function prepend($path, $data)
    {
        if ($this->exists($path)) {
            return $this->put($path, $data.$this->get($path));
        }
 
        return $this->put($path, $data);
    }
 
    /**
     * Append to a file.
Arguments
  1. "file_put_contents(): Only 0 of 235 bytes written, possibly out of free disk space"
    
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Filesystem
/
Filesystem.php
     *
     * @param  string  $path
     * @return string
     */
    public function hash($path)
    {
        return md5_file($path);
    }
 
    /**
     * Write the contents of a file.
     *
     * @param  string  $path
     * @param  string  $contents
     * @param  bool  $lock
     * @return int
     */
    public function put($path, $contents, $lock = false)
    {
        return file_put_contents($path, $contents, $lock ? LOCK_EX : 0);
    }
 
    /**
     * Prepend to a file.
     *
     * @param  string  $path
     * @param  string  $data
     * @return int
     */
    public function prepend($path, $data)
    {
        if ($this->exists($path)) {
            return $this->put($path, $data.$this->get($path));
        }
 
        return $this->put($path, $data);
    }
 
    /**
     * Append to a file.
Arguments
  1. "/home/titulli/public_html/19titulli/storage/framework/sessions/YhuC0lOLDXgEu8zV2Et3b0fKD88aFNTrn6JAbuEZ"
    
  2. "a:3:{s:6:"_token";s:40:"ekyFNzDKfJ9xlrLQu18r1NVGCoVabACleThkqDd2";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:77:"http://www.titulli.com/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}"
    
  3. 2
    
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Session
/
FileSessionHandler.php
    /**
     * {@inheritdoc}
     */
    public function read($sessionId)
    {
        if ($this->files->exists($path = $this->path.'/'.$sessionId)) {
            if (filemtime($path) >= Carbon::now()->subMinutes($this->minutes)->getTimestamp()) {
                return $this->files->get($path, true);
            }
        }
 
        return '';
    }
 
    /**
     * {@inheritdoc}
     */
    public function write($sessionId, $data)
    {
        $this->files->put($this->path.'/'.$sessionId, $data, true);
 
        return true;
    }
 
    /**
     * {@inheritdoc}
     */
    public function destroy($sessionId)
    {
        $this->files->delete($this->path.'/'.$sessionId);
 
        return true;
    }
 
    /**
     * {@inheritdoc}
     */
    public function gc($lifetime)
    {
        $files = Finder::create()
Arguments
  1. "/home/titulli/public_html/19titulli/storage/framework/sessions/YhuC0lOLDXgEu8zV2Et3b0fKD88aFNTrn6JAbuEZ"
    
  2. "a:3:{s:6:"_token";s:40:"ekyFNzDKfJ9xlrLQu18r1NVGCoVabACleThkqDd2";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:77:"http://www.titulli.com/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}"
    
  3. true
    
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Session
/
Store.php
     *
     * @param  string  $data
     * @return string
     */
    protected function prepareForUnserialize($data)
    {
        return $data;
    }
 
    /**
     * Save the session data to storage.
     *
     * @return bool
     */
    public function save()
    {
        $this->ageFlashData();
 
        $this->handler->write($this->getId(), $this->prepareForStorage(
            serialize($this->attributes)
        ));
 
        $this->started = false;
    }
 
    /**
     * Prepare the serialized session data for storage.
     *
     * @param  string  $data
     * @return string
     */
    protected function prepareForStorage($data)
    {
        return $data;
    }
 
    /**
     * Age the flash data for the session.
     *
     * @return void
Arguments
  1. "YhuC0lOLDXgEu8zV2Et3b0fKD88aFNTrn6JAbuEZ"
    
  2. "a:3:{s:6:"_token";s:40:"ekyFNzDKfJ9xlrLQu18r1NVGCoVabACleThkqDd2";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:77:"http://www.titulli.com/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}"
    
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Session
/
Middleware
/
StartSession.php
        if ($this->sessionConfigured()) {
            $this->storeCurrentUrl($request, $session);
 
            $this->addCookieToResponse($response, $session);
        }
 
        return $response;
    }
 
    /**
     * Perform any final actions for the request lifecycle.
     *
     * @param  \Illuminate\Http\Request  $request
     * @param  \Symfony\Component\HttpFoundation\Response  $response
     * @return void
     */
    public function terminate($request, $response)
    {
        if ($this->sessionHandled && $this->sessionConfigured() && ! $this->usingCookieSessions()) {
            $this->manager->driver()->save();
        }
    }
 
    /**
     * Start the session for the given request.
     *
     * @param  \Illuminate\Http\Request  $request
     * @return \Illuminate\Contracts\Session\Session
     */
    protected function startSession(Request $request)
    {
        return tap($this->getSession($request), function ($session) use ($request) {
            $session->setRequestOnHandler($request);
 
            $session->start();
        });
    }
 
    /**
     * Get the session implementation from the manager.
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Foundation
/
Http
/
Kernel.php
     * @return void
     */
    protected function terminateMiddleware($request, $response)
    {
        $middlewares = $this->app->shouldSkipMiddleware() ? [] : array_merge(
            $this->gatherRouteMiddleware($request),
            $this->middleware
        );
 
        foreach ($middlewares as $middleware) {
            if (! is_string($middleware)) {
                continue;
            }
 
            list($name) = $this->parseMiddleware($middleware);
 
            $instance = $this->app->make($name);
 
            if (method_exists($instance, 'terminate')) {
                $instance->terminate($request, $response);
            }
        }
    }
 
    /**
     * Gather the route middleware for the given request.
     *
     * @param  \Illuminate\Http\Request  $request
     * @return array
     */
    protected function gatherRouteMiddleware($request)
    {
        if ($route = $request->route()) {
            return $this->router->gatherRouteMiddleware($route);
        }
 
        return [];
    }
 
    /**
Arguments
  1. Request {
      #json: null
      #convertedFiles: null
      #userResolver: Closure {
        class: "Illuminate\Auth\AuthServiceProvider"
        this: AuthServiceProvider { …}
        parameters: {
          $guard: {
            default: null
          }
        }
        use: {
          $app: Application { …}
        }
      }
      #routeResolver: Closure {
        class: "Illuminate\Routing\Router"
        this: Router { …}
        use: {
          $route: Route { …}
        }
      }
      +attributes: ParameterBag {}
      +request: ParameterBag {#1}
      +query: ParameterBag {#1}
      +server: ServerBag {}
      +files: FileBag {}
      +cookies: ParameterBag {}
      +headers: HeaderBag {}
      #content: null
      #languages: null
      #charsets: null
      #encodings: null
      #acceptableContentTypes: array:1 [
        0 => "*/*"
      ]
      #pathInfo: "/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn"
      #requestUri: "/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn"
      #baseUrl: ""
      #basePath: null
      #method: "GET"
      #format: null
      #session: Store {}
      #locale: null
      #defaultLocale: "en"
      -isHostValid: true
      -isForwardedValid: true
      basePath: ""
      format: "html"
    }
    
  2. Response {}
    
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
vendor
/
laravel
/
framework
/
src
/
Illuminate
/
Foundation
/
Http
/
Kernel.php
     */
    protected function dispatchToRouter()
    {
        return function ($request) {
            $this->app->instance('request', $request);
 
            return $this->router->dispatch($request);
        };
    }
 
    /**
     * Call the terminate method on any terminable middleware.
     *
     * @param  \Illuminate\Http\Request  $request
     * @param  \Illuminate\Http\Response  $response
     * @return void
     */
    public function terminate($request, $response)
    {
        $this->terminateMiddleware($request, $response);
 
        $this->app->terminate();
    }
 
    /**
     * Call the terminate method on any terminable middleware.
     *
     * @param  \Illuminate\Http\Request  $request
     * @param  \Illuminate\Http\Response  $response
     * @return void
     */
    protected function terminateMiddleware($request, $response)
    {
        $middlewares = $this->app->shouldSkipMiddleware() ? [] : array_merge(
            $this->gatherRouteMiddleware($request),
            $this->middleware
        );
 
        foreach ($middlewares as $middleware) {
            if (! is_string($middleware)) {
Arguments
  1. Request {
      #json: null
      #convertedFiles: null
      #userResolver: Closure {
        class: "Illuminate\Auth\AuthServiceProvider"
        this: AuthServiceProvider { …}
        parameters: {
          $guard: {
            default: null
          }
        }
        use: {
          $app: Application { …}
        }
      }
      #routeResolver: Closure {
        class: "Illuminate\Routing\Router"
        this: Router { …}
        use: {
          $route: Route { …}
        }
      }
      +attributes: ParameterBag {}
      +request: ParameterBag {#1}
      +query: ParameterBag {#1}
      +server: ServerBag {}
      +files: FileBag {}
      +cookies: ParameterBag {}
      +headers: HeaderBag {}
      #content: null
      #languages: null
      #charsets: null
      #encodings: null
      #acceptableContentTypes: array:1 [
        0 => "*/*"
      ]
      #pathInfo: "/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn"
      #requestUri: "/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn"
      #baseUrl: ""
      #basePath: null
      #method: "GET"
      #format: null
      #session: Store {}
      #locale: null
      #defaultLocale: "en"
      -isHostValid: true
      -isForwardedValid: true
      basePath: ""
      format: "html"
    }
    
  2. Response {}
    
/
home
/
titulli
/
public_html
/
19titulli
/
public
/
index.php
|--------------------------------------------------------------------------
| Run The Application
|--------------------------------------------------------------------------
|
| Once we have the application, we can handle the incoming request
| through the kernel, and send the associated response back to
| the client's browser allowing them to enjoy the creative
| and wonderful application we have prepared for them.
|
*/
 
$kernel = $app->make(Illuminate\Contracts\Http\Kernel::class);
 
$response = $kernel->handle(
    $request = Illuminate\Http\Request::capture()
);
 
$response->send();
 
$kernel->terminate($request, $response);
 
Arguments
  1. Request {
      #json: null
      #convertedFiles: null
      #userResolver: Closure {
        class: "Illuminate\Auth\AuthServiceProvider"
        this: AuthServiceProvider { …}
        parameters: {
          $guard: {
            default: null
          }
        }
        use: {
          $app: Application { …}
        }
      }
      #routeResolver: Closure {
        class: "Illuminate\Routing\Router"
        this: Router { …}
        use: {
          $route: Route { …}
        }
      }
      +attributes: ParameterBag {}
      +request: ParameterBag {#1}
      +query: ParameterBag {#1}
      +server: ServerBag {}
      +files: FileBag {}
      +cookies: ParameterBag {}
      +headers: HeaderBag {}
      #content: null
      #languages: null
      #charsets: null
      #encodings: null
      #acceptableContentTypes: array:1 [
        0 => "*/*"
      ]
      #pathInfo: "/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn"
      #requestUri: "/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn"
      #baseUrl: ""
      #basePath: null
      #method: "GET"
      #format: null
      #session: Store {}
      #locale: null
      #defaultLocale: "en"
      -isHostValid: true
      -isForwardedValid: true
      basePath: ""
      format: "html"
    }
    
  2. Response {}
    

Environment & details:

empty
empty
empty
empty
empty
Key Value
CONTEXT_DOCUMENT_ROOT
"/home/titulli/public_html"
CONTEXT_PREFIX
""
DOCUMENT_ROOT
"/home/titulli/public_html"
GATEWAY_INTERFACE
"CGI/1.1"
HTTP_ACCEPT
"*/*"
HTTP_ACCEPT_ENCODING
"gzip, br, zstd, deflate"
HTTP_CACHE_CONTROL
"max-age=259200"
HTTP_CONNECTION
"keep-alive"
HTTP_HOST
"www.titulli.com"
HTTP_USER_AGENT
"Mozilla/5.0 AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko; compatible; ClaudeBot/1.0; +claudebot@anthropic.com)"
HTTP_VIA
"1.1 squid-proxy-5b5d847c96-6fxbr (squid/6.13)"
HTTP_X_FORWARDED_FOR
"10.2.232.10"
PATH
"/bin:/usr/bin:/usr/local/php/bin"
PHPRC
"/home/titulli"
QUERY_STRING
""
REDIRECT_REDIRECT_STATUS
"200"
REDIRECT_REDIRECT_UNIQUE_ID
"aWkEVX1WJ4zN5fIOvxyvngAAANA"
REDIRECT_STATUS
"200"
REDIRECT_UNIQUE_ID
"aWkEVX1WJ4zN5fIOvxyvngAAANA"
REDIRECT_URL
"/19titulli/public/një-libër-monografik-për-preshevën"
REMOTE_ADDR
"216.73.216.123"
REMOTE_PORT
"29138"
REQUEST_METHOD
"GET"
REQUEST_SCHEME
"http"
REQUEST_URI
"/nj%C3%AB-lib%C3%ABr-monografik-p%C3%ABr-preshev%C3%ABn"
SCRIPT_FILENAME
"/home/titulli/public_html/19titulli/public/index.php"
SCRIPT_NAME
"/19titulli/public/index.php"
SERVER_ADDR
"23.254.224.246"
SERVER_ADMIN
"webmaster@titulli.com"
SERVER_NAME
"www.titulli.com"
SERVER_PORT
"80"
SERVER_PROTOCOL
"HTTP/1.1"
SERVER_SIGNATURE
""
SERVER_SOFTWARE
"Apache/2.4.65 (Unix) OpenSSL/1.1.1k"
UNIQUE_ID
"aWkEVX1WJ4zN5fIOvxyvngAAANA"
PHP_SELF
"/19titulli/public/index.php"
REQUEST_TIME_FLOAT
1768490069.6613
REQUEST_TIME
1768490069
APP_NAME
"Laravel"
APP_ENV
"local"
APP_KEY
"base64:dOuG4A412DsHf7D9Xw/fp0G4MurEGH+vL9lP6pbwSqI="
APP_DEBUG
"true"
APP_LOG_LEVEL
"debug"
APP_URL
"http://localhost"
DB_CONNECTION
"mysql"
DB_HOST
"127.0.0.1"
DB_PORT
"3306"
DB_DATABASE
"titulli_baza2018"
DB_USERNAME
"titulli_skenda"
DB_PASSWORD
"+ESXMn0uwo-S"
BROADCAST_DRIVER
"log"
CACHE_DRIVER
"file"
SESSION_DRIVER
"file"
SESSION_LIFETIME
"120"
QUEUE_DRIVER
"sync"
REDIS_HOST
"127.0.0.1"
REDIS_PASSWORD
"null"
REDIS_PORT
"6379"
MAIL_DRIVER
"smtp"
MAIL_HOST
"smtp.mailtrap.io"
MAIL_PORT
"2525"
MAIL_USERNAME
"null"
MAIL_PASSWORD
"null"
MAIL_ENCRYPTION
"null"
PUSHER_APP_ID
""
PUSHER_APP_KEY
""
PUSHER_APP_SECRET
""
PUSHER_APP_CLUSTER
"mt1"
Key Value
APP_NAME
"Laravel"
APP_ENV
"local"
APP_KEY
"base64:dOuG4A412DsHf7D9Xw/fp0G4MurEGH+vL9lP6pbwSqI="
APP_DEBUG
"true"
APP_LOG_LEVEL
"debug"
APP_URL
"http://localhost"
DB_CONNECTION
"mysql"
DB_HOST
"127.0.0.1"
DB_PORT
"3306"
DB_DATABASE
"titulli_baza2018"
DB_USERNAME
"titulli_skenda"
DB_PASSWORD
"+ESXMn0uwo-S"
BROADCAST_DRIVER
"log"
CACHE_DRIVER
"file"
SESSION_DRIVER
"file"
SESSION_LIFETIME
"120"
QUEUE_DRIVER
"sync"
REDIS_HOST
"127.0.0.1"
REDIS_PASSWORD
"null"
REDIS_PORT
"6379"
MAIL_DRIVER
"smtp"
MAIL_HOST
"smtp.mailtrap.io"
MAIL_PORT
"2525"
MAIL_USERNAME
"null"
MAIL_PASSWORD
"null"
MAIL_ENCRYPTION
"null"
PUSHER_APP_ID
""
PUSHER_APP_KEY
""
PUSHER_APP_SECRET
""
PUSHER_APP_CLUSTER
"mt1"
0. Whoops\Handler\PrettyPageHandler